Chủ tịch Dược phẩm Thái Minh bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ: Từ trăn trở cá nhân đến lựa chọn phát triển bằng khoa học

Ông Nguyễn Quang Thái - Chủ tịch HĐQT Dược phẩm Thái Minh tại buổi bảo vệ luận án tiến sĩ tại trường Đại học Khoa học & Công nghệ Hà Nội

Bắt đầu từ một trăn trở chưa có lời giải

Hành trình nghiên cứu khoa học của ông Nguyễn Quang Thái bắt đầu từ một câu hỏi day dứt kéo dài suốt hơn 16 năm. Khi chứng kiến một người thân trong gia đình vượt qua căn bệnh u não bằng một phương pháp điều trị chưa được kiểm chứng đầy đủ, ông không dừng lại ở niềm tin cảm tính, mà lựa chọn tiếp cận vấn đề dưới góc nhìn khoa học.

Từ trải nghiệm rất riêng ấy, ông đặt ra một giả thuyết mang tính căn cốt: liệu hiệu quả của phương pháp này có thể được lý giải bằng những bằng chứng khoa học cụ thể hay không; và nếu có, bằng cách nào để hướng tiếp cận đó có thể mở ra thêm cơ hội cho nhiều bệnh nhân khác.

Chính sự trăn trở mang tính nhân văn ấy đã thôi thúc ông bước vào con đường nghiên cứu một cách nghiêm túc. Đó không phải là hành trình tìm kiếm một lời giải nhanh, càng không phải sự thử nghiệm cảm tính, mà là lựa chọn đi đến tận cùng bản chất vấn đề bằng phương pháp thực nghiệm có thể lặp lại, kiểm chứng và đối chiếu.

Tiếp cận ung thư từ hướng đi thực tiễn: tái mục đích sử dụng thuốc (Drug repurposing)

Trong luận án Tiến sĩ với đề tài “Nghiên cứu tác dụng hiệp đồng của Diisopropylamine dichloroacetate (DADA) và Fenbendazole trên các mô hình ung thư phổi”, ông Nguyễn Quang Thái lựa chọn một hướng tiếp cận khác biệt so với con đường phát triển dược chất mới vốn đòi hỏi chi phí rất lớn và thời gian kéo dài hàng thập kỷ.

Thay vì bắt đầu từ con số không, nghiên cứu tập trung vào chiến lược tái mục đích sử dụng các thuốc đã có trên thị trường (Drug repurposing). Đây là hướng đi có giá trị thực tiễn rõ rệt, bởi vừa có thể rút ngắn thời gian nghiên cứu, vừa mở ra khả năng giảm chi phí điều trị, từ đó gia tăng cơ hội tiếp cận cho người bệnh.

Quá trình bảo vệ luận án với các nội dung nghiên cứu được trình bày, trao đổi và phản biện trực tiếp trước hội đồng khoa học

Kết quả thực nghiệm bước đầu cho thấy sự kết hợp giữa Fenbendazole và DADA tạo ra hiệu ứng đồng hợp đáng chú ý, giúp làm giảm kích thước khối u và kéo dài thời gian sống trên mô hình thử nghiệm. Đáng chú ý, những phát hiện này không chỉ dừng lại trong khuôn khổ phòng thí nghiệm mà đã được công bố trên các tạp chí khoa học quốc tế uy tín như Translational Lung Cancer Research (Q1) và Anticancer Research (Q2).

Từ đó có thể thấy rõ một quan điểm mà ông Nguyễn Quang Thái kiên định theo đuổi: khoa học chân chính không chỉ hướng đến những phát hiện mới về mặt lý thuyết, mà trước hết phải tìm được lời giải có ích cho thực tiễn, có khả năng đi vào đời sống và tạo giá trị cho số đông.

Từ lựa chọn cá nhân đến bước chuyển chiến lược của doanh nghiệp

Thông thường, người ta có xu hướng tách bạch vai trò của nhà khoa học với nhà kinh doanh. Nhưng ở trường hợp của ông Nguyễn Quang Thái, hai vai trò ấy không đối lập, mà bổ sung cho nhau trong một tầm nhìn dài hạn về phát triển doanh nghiệp.

Nhìn lại quãng thời gian miệt mài trên giảng đường và trong phòng thí nghiệm, ông gọi đó là “một khoản đầu tư mang lại lợi nhuận rất lớn”. Tuy nhiên, lợi nhuận ở đây không nằm ở học vị hay danh xưng, mà ở sự thay đổi tận gốc trong tư duy quản trị và định hướng phát triển. Theo ông, khoa học không thể chỉ là yếu tố hỗ trợ bên lề, mà phải trở thành nền tảng cốt lõi nếu doanh nghiệp muốn đi đường dài và phát triển bền vững.

Sự chuyển biến trong nhận thức ấy đã dẫn tới một bước ngoặt chiến lược đối với Dược phẩm Thái Minh. Những năm gần đây, Thái Minh từng bước tái định vị theo mô hình lấy khoa học làm trung tâm, với định vị “Tiên phong khoa học – Chăm sóc trọn đời”.

Hoạt động nghiên cứu tại phòng thí nghiệm của Dược phẩm Thái Minh, nơi các hướng tiếp cận khoa học được kiểm chứng và hoàn thiện qua thực nghiệm 

Tinh thần đó không dừng ở khẩu hiệu. Minh chứng rõ nét là dự án xây dựng Viện Nghiên cứu Sâm và Dược liệu Việt Nam tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, với tổng mức đầu tư hơn 300 tỷ đồng. Đây là lựa chọn không dễ dàng, bởi đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải chấp nhận lộ trình dài hơi, chi phí lớn và những tiêu chuẩn kiểm chứng nghiêm ngặt. Nhưng trong một lĩnh vực gắn trực tiếp với sức khỏe con người, đó là con đường khó tránh nếu muốn tạo ra giá trị thực chất và bền vững.

Khát vọng 10 năm: không chỉ làm ra sản phẩm, mà tạo ra tri thức

Trên nền tảng nghiên cứu đã được xác lập, Chủ tịch Nguyễn Quang Thái đặt ra một mục tiêu đầy tham vọng cho chặng đường phía trước: trong vòng 10 năm tới, đăng ký thành công một loại thuốc mới điều trị ung thư với giá thành hợp lý, có khả năng tiếp cận rộng rãi với nhiều người.

Đây không phải là một phát biểu mang tính cảm hứng đơn thuần, mà là mục tiêu được đặt ra trên cơ sở một hệ sinh thái nghiên cứu đang dần hình thành, cùng chiến lược phát triển nhất quán mà Thái Minh đã lựa chọn. Trong bối cảnh ngành chăm sóc sức khỏe ngày càng đòi hỏi chiều sâu về khoa học, công nghệ và năng lực sáng tạo, định hướng ấy cho thấy doanh nghiệp không còn dừng lại ở vai trò sản xuất, phân phối hay thương mại hóa sản phẩm, mà đang từng bước tham gia vào quá trình tạo lập tri thức và đóng góp giải pháp y khoa.

Ở góc độ ấy, việc ông Nguyễn Quang Thái bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ không chỉ là câu chuyện về một cá nhân hoàn thiện thêm hành trình học thuật, mà còn phản chiếu một lựa chọn phát triển đáng chú ý của doanh nghiệp Việt trong giai đoạn mới: muốn đi xa, không thể đi bằng cảm tính; muốn bền vững, không thể đứng ngoài khoa học. Khi khoa học trở thành kim chỉ nam, mỗi bước đi của doanh nghiệp không chỉ nhằm tạo ra tăng trưởng, mà còn hướng tới việc kiến tạo những giá trị thiết thực cho xã hội, cho người bệnh và cho tương lai của ngành dược Việt Nam.